Regularne wuraze
Njeglědajucy na to, až wobstoj dolnoserbska rěc, tak ako kužda rěc, z towzyntow kradu rozdźělnych słow, namakajo se weto mań regularnych wóspjetowanjow. Tak kóńce se wšykne formy ako cytajśo, chwatajśo, dawajśo na ‑ajśo. Njeby móžno było, z korpusa wšykne take formy wupytaś, gaby dejali je za kuždy werb ekstra wótpšašowaś. W takich padach su regularne wuraze wjelika pomoc. Jich nałožowanje wujasnijo se w slědujucej tabeli.
| wuraz | wujasnjenje | wuznam | pśikład | namakajo (na pś.) |
|---|---|---|---|---|
. |
Dypk narownajo kuždežkuli znamuško. | někake znamuško | .uby |
luby, zuby, ruby… |
[ ] |
W rožkatyma spinkoma stoj definěrowany rěd pytanych znamuškow, z kótarychž se musy jadno nakamaś. | někake w nima stojece znamuško | [dsR]om |
dom, som, Rom |
[ - ] |
W rožkatyma spinkoma móžo se teke interwal pódaś. To gótujo se z pomocu lažeceje smužki. | interwal pismikow abo licbow | [a-z] |
někaki pismik wót a do z (bźez diakritiki) |
[a-zčćěłńóŕšśžź] |
kuždy dsb. pismik | |||
[0-9] |
0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 | |||
[j-m]už |
juž, kuž, luž, muž (jolic až take formy w korpusu dajo) | |||
[^ ] |
Kšywko (cirkumfleks) wuzamkujo znamuška, ako stoje w rožkatyma spinkoma. | žedno z toś tych znamuškow | [^dl]uby |
zuby, ruby atd., ale nic duby, luby |
[^0-9] |
kuždežkuli znamuško, ako njejo cyfra | |||
( | ) |
W jadnoryma spinkoma stoj lisćina alternatiwnych wurazow abo znamuškow, kótarež su pśez padorownu smužku wót se źělone. | alternatiwy | (D|d)om |
Dom, dom |
([Ss]|[Tt])am |
Sam, sam, Tam, tam | |||
\ |
Wobrośona nakóśna smužka (backslash) pśed znamuškami, ako maju w regularnych wurazach specielny wóznam (na pś. ?*+()[]{}. a teke blackslash sam), gótujo, až toś te znamuška pśi pytanju se wobglěduju ako normalne jadnotki teksta. |
specielny wóznam znamuška ignorěrowaś | \.\.\.\? |
...? |
awtor\*ki |
awtor*ki | |||
[j\-m]už |
juž, -už, muž (jolic až take formy w korpusu dajo) | |||
\\ |
wobrośonu nakósnu smužku \ | |||
| Wobrośona nakóśna smužka (backslash) pśed někotarymi znamuškami, ako w regularnych wurazach njamaju specielny wóznam (na pś. jadnore pismiki a licby), gótujo, až toś te znamuška dostanu specielny wóznam. | znamuškoju specielny wóznam daś | \d |
cyfru (engelski „digit“)
0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 |
|
\D |
něco mimo cyfry | |||
\w |
pismik wót a do z (engelski „word character“) | |||
\W |
něco mimo pismika wót a do z | |||
\s |
prozne znamuško ako proznotu, tabulator, łamanje smugi (engelski „white space“) | |||
\S |
něco mimo proznego znamuška | |||
| wóspjetowanja (kwantifikatory) | ||||
? |
Pśed pšašakom stojece znamuško wustupujo nul abo jaden raz. | 0 abo 1 raz | za? |
z, za |
* |
Pśed gwězdku (asteriskom) stojece znamuško wustupujo nul abo wěcej razow. | 0 abo wěcej razow | hm* |
h, hm, hmm, hmmm… |
+ |
Pśed znamuškom plus stojece znamuško wustupujo nanejmjenjej jaden raz. | 1 abo wěcej razow | hm+ |
hm, hmm, hmmm… |
{n} |
W kśidłatyma spinkoma zapisana licba n groni, wjele razow wuraz abo znamuško pśed spinkoma wustupujo. | n razow | dom.{3} |
domowy, domcyk… |
{m,n} |
W kśidłatyma spinkoma zapisanej a pśez koma wót se źělonej licbje m a n gronitej, wjele razow wuraz abo znamuško pśed spinkoma musy nanejmjenjej a smějo maksimalnje wustupowaś. | m do n razow | .{3,7} |
kuždy rěd znamuškow, kenž wobstoj z tśich do sedym znamuškow, na pś. kužde słowo, ako ma tśi do sedym pismikow |
hm{2,4} |
hmm, hmmm, hmmmm | |||
Někotare pśikłady za pytanje
dom.*- namakajo wšykne słowa, ako zachopiju na dom-, na pś. dom, domašk, domoj, domowina atd.
dom[auy]*- namakajo dom, doma, domu, domy
dom[auy]+- namakajo doma, domu, domy
ru[kc][aieu]- namakajo ruka, ruki, ruce, ruku (ale teke: ruci, rucu atd.)
ru(ka|ki|ce|ku|koma|kowu)- namakajo ruka, ruki, ruce, ruku, rukoma, rukowu (ale nic: ruk, rukow, rukom, rukam atd.)
.+owu.+- namakajo wšykne słowa, ako maju we srjejźi (ale nic na zachopjeńku abo kóńcu) -owu-, na pś. głowubólenje, wótnowujo, Nowuš atd.
[zſ]a(s|ſſ|ß)ej- namakajo zasej, ſaſſej, ſaßej (ale teke: zaſſej, zaßej, ſasej) namaka
w?(š|ſch|ſ̷ch)[iyü]kno- namakajo wšykno, šykno, wſchykno, ſchykno, wſ̷chykno, ſ̷chykno, wšikno, šikno, wſchikno, ſchikno, wſ̷chikno, ſ̷chikno, wšükno, šükno, wſchükno, ſchükno, wſ̷chükno, ſ̷chükno
.*a[rŕ]ski- namakajo wšykne słowa, ako kóńce se na -arski abo -aŕski, na pś. pšosarski, pšosaŕski atd.
.*arskemu- namakajo wšykne słowa, ako kóńce se na -arskemu, na pś. wójarskemu, bergarskemu, pšosarskemu atd.
.*arske[gm][ou]- namakajo wšykne słowa, ako kóńce se na -arskego, -arskemu, ale teke -arskegu, -arskemo
.*arsk(ego|emu|ogo|omu)- namakajo wšykne słowa, ako kóńce se na -arskego, -arskemu, -arskogo, -arskomu